Dolar 32,8221
Euro 35,1421
Altın 2.449,46
BİST 10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 29 °C
Az Bulutlu

Vazektomi Nedir?

15.11.2023
A+
A-
Vazektomi Nedir?
Tanıtım Yazısı

Vazektomi, erkeklerde kalıcı doğum kontrol yöntemi olarak uygulanan bir sterilizasyon işlemidir. Bu işlemde sperma taşıyan kanallar olan vas deferensler (meni kanalları) kesilir ve bağlanır ya da mühürlenir. Bu sayede, spermlerin ejakülât içinde bulunması ve döl yatağına ulaşması engellenir. İşlem genellikle lokal anestezi altında yapılır ve hasta aynı gün taburcu edilebilir. Vazektomi cinsel işlev üzerinde bir etki yapmaz, yalnızca kişinin üreme kabiliyetini sona erdirir. Yine de, işlem geri dönüşü zor olabileceğinden, karar verilmeden önce iyi düşünülmelidir.

Vazektomi kimlere uygulanır?

Vazektomi, genellikle çocuk sahibi olmak istemeyen veya ailesinin büyüklüğünden memnun olan ve kalıcı bir doğum kontrol yöntemi arayan erkeklere uygulanır. Bu işlem, çiftin ya da kişinin çocuk yapma planlarının tamamlandığına ve kalıcı bir doğum kontrol çözümü istediklerine karar verdikleri zaman düşünülebilir.

Vazektomi uygulanacak kişilerin dikkate alması gereken bazı önemli noktalar şunlardır:

1. Yaş ve gelecekteki çocuk isteği: Genç erkekler veya gelecekte çocuk sahibi olma ihtimali olanlar vazektomi yaptırmak konusunda daha temkinli olmalıdırlar.

2. Mevcut çocuklar ve aile planlaması: Daha fazla çocuk istemeyen veya mevcut çocuk sayısından memnun olan erkekler için uygun bir seçenek olabilir.

3. Sağlık durumu ve cerrahi riskler: Cerrahi riskler ve mevcut sağlık durumları bu işlem için uygun olup olmadığını etkileyebilir.

4. Partnerin görüşleri: Kalıcı bir doğum kontrol yöntemi, ilişkideki her iki tarafı da etkilediğinden, bu karar genellikle partnerler arasında müzakere edilir.

5. Kalıcılık ve geri dönüşüm: Vazektomi genellikle kalıcı olarak kabul edilse de, vasovazostomi adı verilen bir prosedürle bazı durumlarda tersine çevrilebilir. Ancak bu işlem her zaman başarılı olmayabilir ve maliyetli olabilir.

Vazektomi, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan koruma sağlamadığı için, risk altında olan bireylerin ek koruma önlemleri alması gerekebilir. İşlem öncesinde, bir sağlık profesyoneli ile danışmak ve tüm seçeneklerin dikkatlice değerlendirilmesi önemlidir.

Vazektomi işleminin avantajları nelerdir?

Vazektomi işleminin birçok avantajı bulunmaktadır. Bu avantajlar arasında şunlar sayılabilir:

1. Etkililik: Vazektomi, hemen hemen %100 yakın bir etkinlik oranına sahip oldukça güvenilir bir doğum kontrol yöntemidir.

2. Kalıcılık: İşlemin kalıcı olması nedeniyle, doğum kontrolü için ekstra önlemler alma ya da günlük ya da düzenli bir şekilde doğum kontrol yöntemleri kullanma ihtiyacını ortadan kaldırır.

3. Kolaylık ve Rahatlık: İşlem genellikle oldukça hızlı bir şekilde (yaklaşık 20-30 dakika içinde) yapılır ve çoğu erkek işlemden kısa bir süre sonra normal aktivitelerine geri dönebilir.

4. Maliyet Etkinliği: Vazektomi tek seferlik bir işlem olduğu için uzun vadede haplar, prezervatifler ya da diğer doğum kontrol yöntemleri için yapılan harcamalarla kıyaslandığında maliyet etkin olabilir.

5. Cinsel İşlev Üzerindeki Etki: Vazektomi, cinsel işlev, arzu veya zevk üzerinde herhangi bir negatif etki yaratmaz.

6. Partnerler Üzerindeki Yükün Hafiflemesi: Vazektomi sayesinde doğum kontrolü sorumluluğu kadın partnerlerden alınır ve erkekler aktif bir rol alır.

7. Minimal Yan Etkiler: Cerrahi işlem sırasında ve sonrasında minimal yan etkilere neden olur ve komplikasyon oranı düşüktür.

8. Kısırlaştırma Etkisi Dışında Hormonlar Üzerinde Etkisi Yoktur: Vazektomi hormon dengesini veya üreme hormonlarının üretimini etkilemez, sadece sperm taşıyan kanalları bloke eder.

9. Psikolojik Rahatlık: İstenmeyen gebeliklerin önlenmesi çiftlerin cinsel yaşamlarında endişeyi azaltabilir ve rahatlık sağlayabilir.

Her ne kadar vazektominin pek çok avantajı olsa da, işlemin dikkatlice düşünülmesi gereken kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olduğunu unutmayın. Ayrıca, vazektomi sadece gebelikten korur ve cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korumaz.

Vazektomi nasıl uygulanır?

Vazektomi, genellikle ayakta tedavi edilen hastalarda uygulanan ve lokal anestezi altında gerçekleştirilen küçük bir cerrahi prosedürdür. İşlemin temel adımları şu şekildedir:

1. Anestezi: Prosedür başlamadan önce, skrotum bölgesi lokal anestezi ile uyuşturulur. Bu, işlem sırasında acı veya rahatsızlık hissinin önlenmesini sağlar.

2. Cerrahi Erişim: Doktor, skrotumun ön yüzeyinde küçük bir kesik veya delik açar. Bazı yöntemlerde, “no-scalpel” (bıçaksız) vazektomi denilen teknik kullanılarak kesik yerine bir delik açılır ve bu, iyileşme sürecini hızlandırabilir ve enfeksiyon riskini azaltabilir.

3. Vaz Deferenslerin Kesilmesi: Vaz deferensler (sperm taşıyan iki kanal), kesik veya delikten dikkatlice çıkarılır ve her biri kesilir, bağlanır, klipslenir veya koterize edilir (yakılarak kapatılır). Bu adım, sperm hücrelerinin ejakülat içine girmesini engeller.

4. Skrotumun Kapatılması: Yapılan kesik veya delik, dikişlerle ya da bazen kendiliğinden iyileşen doku yapıştırıcılarıyla kapatılır.

Prosedürün genel süresi yaklaşık 20-30 dakika kadardır ve hastalar genellikle aynı gün içinde evlerine dönebilirler. Yine de, tam iyileşme birkaç gün ila bir hafta arasında sürebilir ve bu süre zarfında ağır kaldırma gibi zorlayıcı aktivitelerden kaçınılması önemlidir. Prosedür sonrası hafif rahatsızlık, şişlik veya morarma yaygın olmakla birlikte, genellikle bu yan etkiler kısa süre içinde geçer.

Vazektomi Hakkında sık sorulan sorular 

Vazektomi acılı bir yöntem mi?

Vazektomi sırasında hastalara lokal anestezi uygulanır, bu da işlem sırasında acı hissedilmesini önlemek için tasarlanmıştır. Anestezinin uygulanmasından sonra, hastalar genellikle sadece hafif bir baskı veya çekme hissi yaşayabilirler ancak ağrı hissetmemeleri beklenir.

İşlem sonrasında lokal anestezinin etkisi geçtikten sonra, bazı erkekler skrotumda hafif ağrı, rahatsızlık, şişlik veya morarma deneyimleyebilir. Bu belirtiler genellikle hafif ve yönetilebilir olup, ağrı kesici ilaçlar ve skrotum bölgesine soğuk paket uygulama gibi basit evde bakım yöntemleri ile hafifletilebilir.

Eğer ağrı yönetilebilir değilse ve şiddetli olursa, bu durum bir komplikasyonun belirtisi olabilir ve bir doktora başvurulması gerekir. Ancak çoğu erkek, vazektomi işleminden sonra ağrıyı minimum düzeyde yaşar ve hızlı bir şekilde normal aktivitelerine dönebilir.

Vazektomi olan erkekler boşalabilir mi?

Evet, vazektomi olan erkekler boşalabilir. Vazektomi, sperm taşıyan vaz deferens kanallarının kesilmesi ve bağlanması yoluyla erkeklerin üreme yeteneğini kalıcı olarak engelleyen bir prosedür olsa da, bu işlem boşalma sürecini veya onunla ilişkili duyumları etkilemez. Vazektomi sadece spermin ejakülat içerisine karışmasını önler.

Boşalma sıvısının büyük bir kısmı testisler dışında, prostat bezinden ve seminal veziküllerden gelir. Vazektomi sonrasında, boşalma sırasında üretilen sıvının hacmi genellikle aynı kalır veya çok az bir miktar azalır; fakat sperm içermez, bu nedenle çocuk sahibi olma ihtimali ortadan kalkar. Erkekler genellikle vazektomi sonrasında cinsel istek (libido), ereksiyon kabiliyeti ve orgazmın niteliğinde herhangi bir değişiklik yaşamazlar.

Vazektomiden sonra ne zaman cinsel ilişkiye girilebilir?

Vazektomi sonrasında cinsel ilişkiye ne zaman geri dönülebileceği hastanın kişisel iyileşme sürecine bağlıdır. Birçok doktor, vazektomi sonrasında birkaç gün kadar kısa bir süre içinde cinsel aktiviteye dönmek mümkün olduğunu söylese de, genellikle en az bir hafta beklemek tavsiye edilir. Bu süre boyunca hastanın rahatsızlık ve şişlik hissetmesi azalır ve kesiklerin iyileşmesi için zaman tanır.

Ancak, vazektomi işleminden hemen sonra sperm hala ejakülat içerisinde bulunabileceğinden, etkin bir doğum kontrol yöntemi olarak işlev görmesi için prosedürden sonra ortalama 20 eyakülasyon ya da doktorunuzun önerdiği sayıda boşalma gereklidir. Spermin tamamen ejakülat içerisinden atılmasından sonra doktor, genellikle bir sperm testi yaparak ejakülat içinde sperm olup olmadığını kontrol eder. Sperm testi sıfır sperm sayımını gösterene kadar, çiftlerin hamilelikten korunmak için prezervatif gibi alternatif bir doğum kontrol yöntemi kullanmaları önerilir. Bu süreç genellikle vazektomi işleminden sonraki birkaç ay içinde tamamlanır.

Vazektomi sonrası sperm üretimi devam eder mi?

Evet, vazektomi işlemi yaptıran erkeklerde sperm üretimi devam eder. Vazektomi, sperm kanallarının (vaz deferensler) kesilmesi ve bağlanması işlemidir; bu, üretilen spermin ejakülat ile dışarı atılmasını engeller, ancak sperm üretimini durdurmaz. Testislerde üretilen spermler vücut tarafından doğal yollarla emilip parçalanır ve bu durum, vazektomi işleminden sonra da aynı şekilde devam eder. Vazektomi, erkeğin cinsel fonksiyonları üzerinde herhangi bir olumsuz etkiye sahip değildir ve sperm üretimi, libidoyu veya ereksiyon kabiliyetini etkilemez. Sadece baba olma potansiyelini sona erdirir.

Vazektomi sonrası üretilen spermler nereye gidiyor?

Vazektomi işlemi sırasında sperm taşıyan kanallar olan vaz deferensler kesilir ve bağlanır. Bu işlem, sperm hücrelerinin meniye karışmasını ve ejakülasyonda dışarı atılmasını önler. Ancak, üretim testislerde devam eder çünkü vazektomi, testislerin sperm üretimini etkileyen bir işlem değildir.

Vazektomi yapıldıktan sonra testislerde üretilmeye devam eden spermler meniye geçemezler ve vücut tarafından reabsorbe edilir, yani emilir. Sperm hücreleri, immün sistemi tarafından fark edilip yok edilir ve bunun sonucunda ortaya çıkan hücre artıkları vücut tarafından benzer bir şekilde işlenir ve atılır. Bu, vücudun diğer hücreleri için normal bir süreçtir ve kişinin sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur.

Vazektomiden sonra meninin sperm hücrelerinden arınması ne kadar sürer?

Vazektomi işleminin tamamlanmasından sonra, erkeğin üreme sisteminde meni yollarında kalan sperm hücrelerinin tamamen atılması bir miktar zaman alabilir. Genellikle, sperm hücrelerinin arınma süreci yaklaşık 20 ejakülasyon ya da daha fazla veya operasyondan sonra 2 ila 3 ay sürebilir. Bu süreç tamamlandığında, meni içerisinde artık sperm bulunmaz.

Ancak, vazektomi sonrası bu süre zarfında hâlâ gebelik ihtimali bulunduğu için, operasyonu yapan doktor hasta ile takip planını paylaşacak ve menide artık sperm bulunmadığının doğrulanması için gereken sperm testlerini (semen analizi) ne zaman yapması gerektiğini belirleyecektir. Erkekler, vazektomi sonrası sperm testinde sperm bulunmadığı teyit edilene kadar başka doğum kontrol yöntemleri kullanmaya devam etmelidir.

Vazektomiden sonra testosteron seviyesinde bir düşme olur mu?

Vazektomi, testislerin ürettiği testosteron hormonu üzerinde doğrudan bir etkiye sahip değildir. Testosteron üretimi, vazektomi işlemiyle kesilen vaz deferens kanalları tarafından taşınan sperm hücrelerinden bağımsızdır. Testosteron, testislerde Leydig hücreleri tarafından üretilir ve kana karışır.

Bu nedenle, genel olarak vazektomi işlemi yapıldıktan sonra erkeklerde testosteron seviyelerinde bir değişiklik olmaz ve erkeğin hormon seviyeleri, cinsel işlevleri ve sekonder cinsiyet özellikleri etkilenmez. Çünkü vazektomi, sadece sperm hücrelerinin meniye geçişini engeller ve üreme fonksiyonlarını etkiler, hormon üretimini değil.

Ancak, herhangi bir tıbbi işlemde olduğu gibi, vazektominin psikolojik etkileri de dahil olmak üzere kişisel deneyimler farklılık gösterebilir. Eğer bir erkek vazektomi sonrasında cinsel sağlıkla ilgili sorunlar yaşarsa veya hormonal değişikliklerden şüphelenirse, bir doktora başvurmalıdır. Doktor, bir dizi değerlendirme ve testle durumu izleyebilir ve gerekli görürse tedavi önerebilir.

Vazektomi gebeliği önlemede yüzde 100 başarılı mıdır?

Vazektomi, gebeliği önlemede çok yüksek bir başarı oranına sahip olan bir doğum kontrol yöntemidir, ancak herhangi bir tıbbi prosedür gibi yüzde 100 garantili değildir. Vazektomi başarı oranı genellikle yüzde 99,85 civarında olduğu bildirilir, bu da her 1,000 işlemde yaklaşık 1 ila 2 tanesinin tam olarak başarılı olmayabileceği anlamına gelir.

Yöntemin başarısız olma ihtimali genellikle vazektominin ilk haftalarında veya aylarında meydana gelebilir. Bu dönemde, erkeğin meni yollarında hala aktif sperm bulunabilir ve bu sperm, korunmasız cinsel ilişki sırasında gebeliğe yol açabilir. Bu nedenle, vazektomi sonrasında sperm testinin sperm içermediğini doğrulayana kadar başka bir doğum kontrol yöntemi kullanılması önerilir.

Diğer nadir durumlarda, meni yolları (vaz deferens) kendiliğinden yeniden birleşebilir (rekonalizasyon), bu da sperm hücrelerinin tekrar meni içine karışmasına ve böylece gebeliğe sebebiyet verebilir.

Dolayısıyla, vazektomi son derece etkili bir doğum kontrol yöntemi olsa da, herhangi bir tıbbi işlemde bazı riskler ve başarısızlık ihtimalleri bulunabilir. Bu nedenle, vazektomi sonrasında, bir erkeğin sperm içermediğinden emin oluncaya kadar doğum kontrolüne devam etmesi önemlidir.

Vazektomi ile bağlanan kanallar geri açılabilir mi?

Evet, vazektomi işlemi genellikle kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olarak düşünülse de, vazektomi tersine çevrilebilir bir işlem olan vazektomi ters çevirme (vazovazostomi) cerrahisi ile bağlanan kanallar teorik olarak geri açılabilir. Vazovazostomi, kesilen vaz deferens kanallarının mikrocerrahi teknikler kullanılarak yeniden birleştirildiği karmaşık bir işlemdir.

Bu işlem, üreme fonksiyonlarını geri kazanmak isteyen ancak daha önce vazektomi yaptırmış olan erkekler için bir seçenek sunar. Vazektomiden uzun bir süre sonra bile vazektomi ters çevirme işlemi gerçekleştirilebilir, ancak işlemin başarısı zaman faktörüne, cerrahın deneyimine, kullanılan tekniklere ve erkeğin kişisel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir.

Vazektomi ters çevirme başarısının değerlendirilmesi genellikle cerrahi sonrası sperm sayımı ve hareketliliği ile yapılır. Başarı oranları işlemden hemen sonra değil, genellikle birkaç ay sonra daha doğru bir şekilde değerlendirilebilir. Ancak unutulmamalıdır ki cerrahi sonrası gebelik oranları başarı oranlarından farklı olabilir ve her zaman daha düşük olabilir.

Vazektomi ters çevirmenin başarılı olma ihtimali çeşitli faktörlere bağlıdır ve her hasta için farklılık gösterebilir. Bu nedenle, bu tür bir işlemi düşünen bireylerin cerrahiye karar vermeden önce detaylı bir tıbbi danışmanlık sürecinden geçmeleri önemlidir.

Dolmakalem