Dolar 31,1979
Euro 33,8438
Altın 2.040,16
BİST 9.062,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 17 °C
Az Bulutlu

Miladi Takvim : Tarihi ve Önemi

25.11.2023
A+
A-
Miladi Takvim : Tarihi ve Önemi
Tanıtım Yazısı

Tarihin tozlu sayfaları arasında, zamanı ölçmenin ve kaydetmenin zorlu yolculuğunu ele almadan bahsetmek neredeyse imkansız. Geçmişten günümüze uzanan bu serüvende, takvim sistemlerinin evrimi insanlık tarihinde önemli bir yer tutar. Bu gelişim sürecinin zirvesi olan Miladi takvim veya diğer adıyla Gregoryen takvimi, modern dünyamızın temel zaman ölçüm sistemidir ve geniş kabul görmesinin ardında, bilim, dini inanışlar ve politik güçlerin karmaşık bir dansı yatar.

Başmimar Christopher Clavius ve Gregoryen Takvimin Doğuşu

Miladi takvimin oluşturulma sürecinde, Christopher Clavius’un katkısı yadsınamaz. Bu Alman Cizvit rahibi ve astronom, 1538 yılında doğmuş ve 1612 yılında hayatını kaybetmiştir. Takvim reformunun ana mimarı olan Clavius, döneminin en parlak gökbilimcilerinden biri olup, hesaplamalarında hem matematiksel kesinlik hem de astronomik gözlemleri kullanmıştır. Gregoryen takvimi de bu titiz çalışmaların bir ürünü olarak karşımıza çıkar.

Papa XIII. Gregorius’un Yaptırdığı Düzenleme

O dönemde zaten kullanılmakta olan ancak mevsimlerle olan uyumsuzluğu sebebiyle eleştirilen Jülyen takvimi, Roma İmparatoru Jül Sezar tarafından kabul edilmiş ve MÖ 45’ten itibaren kullanılmaya başlanmıştı. Ancak Jülyen takviminin yılın süresini 365,25 gün olarak hesaplaması dolayısıyla, gerçekte 365 gün 5 saat 48 dakika 45 saniye olan Güneş yılına kıyasla her yıl yaklaşık 11 dakikalık bir fark oluşmaktaydı. Bu küçük fark zaman içerisinde büyük sapmalara yol açmış ve sonunda Jülyen takvimi, mevsimlerle ve özellikle dini ritüellerle büyük bir uyumsuzluk içerisine girmiştir.

Bu karışıklık, Papa XIII. Gregorius döneminde 1582 yılında yapılan bir reformla çözüme kavuşturulmuş ve Miladi takvim olarak anılan yeni zaman düzeni hayatımıza girmiştir. Papa, Clavius’un önderliğinde bir grup bilim insanını görevlendirmiş ve bu takvim reformunu gerçekleştirmiş, böylelikle Jülyen takvimine nazaran çok daha hassas ve güvenilir bir takvim ortaya çıkarılmıştır.

Miladi Takvimin Özellikleri

Miladi takvim, gerçek Güneş yılı süresine daha uygun bir yapıya sahiptir ve 365 günün yanı sıra her dört yılda bir artık gün eklenmektedir. Artık günün eklenmesi, Dünya’nın Güneş etrafında dönüş süresini telafi etmekte ve yılın mevsimlerinin tarihlerine sağlıklı bir şekilde dağıtılmasını sağlamaktadır. Miladi takvimde, her yüzyılın sonunda yalnızca 400’ün katı olan yıllarda artık yıl uygulanır. Böylece her 100 yılda 3 artık gün iptal edilerek, Güneş yılı ile takvim yılı arasındaki ufak sapmalar da düzeltilmiştir. İşte bu gözetilerek yapılan ayarlamalar sayesinde Miladi takvim, zamanın geçişini takvimimize sağlıklı ve doğru bir biçimde yansıtmaktadır.

Günümüzde, Miladi takvim, uluslararası alanda genel olarak kabul görmekte ve dünya genelindeki bireylerin, kurumların ve hükümetlerin günlük işleyişinde ana zaman ölçüm standardı olarak rol oynamaktadır. Tarihsel süreç içerisinde zamanı ölçme ve kaydetme arzusu, takvim biliminin gelişimini sağlamış ve Miladi takvim bu gelişimin zirvesi olarak tarihi, sosyal ve kültürel hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti’nde Miladi Takvimin Kabulü

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ardından yapılan yenilikler, sadece siyasi ve sosyal alanlarda değil, aynı zamanda zamanın ölçümüne dair alışkanlıklar üzerinde de köklü değişiklikler getirmiştir. Bu değişiklikler, yeni kurulan Türkiye’nin modernleşme sürecinin de önemli bir parçasıdır. Bu yazımızda, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde miladi takvimin kabulünü ve bu değişikliğin toplum üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz.

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Zaman Algısı

Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan hicri takvim, Ay’ın döngülerine dayalı ve miladı takvimden farklı olarak bir yılı 354 veya 355 gün olarak kabul eden bir takvim sistemi idi. Hicri takvime ek olarak, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Rûmî takvim de kullanılmaktaydı. Rûmî takvim, Hicri takvimden 13 gün geride olup, yeni yılın başlangıcını 1 Mart olarak kabul ediyordu. Ancak bu takvimlerin, uluslararası ilişkiler ve ticarette yaşanmakta olan değişikliklere ayak uydurmakta yetersiz kaldığı aşikardı.

Miladi Takvimin Kabulü

Cumhuriyetin ilanından iki yıl sonra, Türkiye’de gündelik yaşantının temel dayanak noktalarından biri olan zaman ölçümünde önemli bir dönüşüm gerçekleşti. 26 Aralık 1925’te meclisten geçen “Takvimde Tarih Mebdeinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun” ile Gregoryen, yani miladi takvimine geçiş yapıldı. Miladi takvim, dünya üzerindeki birçok ülkede kullanılan ve günümüzde de uluslararası alanda kabul görmüş bir takvim sistemiydi. Türkiye, Avrupa ile olan bağlarını güçlendirmek ve çağdaş bir devlet yapısına kavuşmak adına bu önemli adımı attı.

24 Saatlik Zaman Dilimi ve Modern Yaşama Entegrasyon

Aynı gün kabul edilen bir diğer kanun olan “Günün 24 Saate Taksimi Hakkında Kanun” ile de zaman ölçümünde bir başka reform gerçekleştirildi. Osmanlı İmparatorluğu döneminde kullanılan 12 saatlik gündüz ve gece sisteminden vazgeçilerek, günün 24 eşit saatlik dilimlere bölünmesi kararlaştırıldı. Bu değişiklikler, Türkiye’nin uluslararası normlara uyum sağlama ve modern bir toplumsal yapının inşasının altını çizme yönündeki kararlı tutumunu gösterir nitelikteydi.

Toplumsal Etkiler ve Uyum Süreci

Takvim değişikliği, sadece saatlerin ve tarihlerin okunuş şeklini değiştirmekle kalmadı, sosyal yaşantının birçok yönünü de etkiledi. Resmi işler, eğitim-öğretim, ticaret ve uluslararası ilişkiler daha düzenli bir yapıya kavuştu. Miladi takvime geçişin ilk yıllarında özellikle eski sistemlere alışkın olan vatandaşlar için bir uyum süreci gerekti. Ancak, devletin eğitim politikaları ve çeşitli kampanyalar aracılığıyla halk, yeni sisteme kısa sürede adapte olmayı başardı.

Miladi Takvim ve Türkiye’nin Modernleşme Yolculuğu

Miladi takvimin kabulü, Türkiye’nin dünyaya açılan kapılarının bir simgesi olmuş ve çağdaş bir toplum olma yolunda atılmış büyük bir adım olarak tarihe geçmiştir. Bu değişiklik, uluslararası işbirliklerinde ve bilimsel çalışmalarda standart bir zemin oluşturarak, ülkenin modernleşme sürecine önemli katkılar sağlamıştır. Cumhuriyet dönemi reformları arasında belki de en evrensel olanı bu takvim ve saat uygulamalarıdır, zira zaman her yerde aynı işler ve evrensel bir değerdir.

Türkiye, miladi takvimin kabulüyle eski zaman ölçüm sistemlerinden sıyrılarak, çağdaş ve ileriye dönük bir ülke imajı çizmiş, modern dünyanın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Bu dönüşüm, zaman algısından tutun yaşam tarzına kadar toplumsal düzenin her katmanında hissedilmiş, Türkiye’nin yeni bir çağa adım atmasını simgelemiştir.

 

Dolmakalem